Oleje na rozstępy - na co zwrócić uwagę?

Rozstępy są powszechnym problemem estetycznym. Choć pielęgnacja nie usuwa ich całkowicie, to wspiera elastyczność i naturalną barierę skóry oraz poprawia komfort. Dużym powodzeniem cieszy się pielęgnacja naturalnymi olejami. Wiele z nich ma właściwości, które pozwalają zmniejszyć widoczność rozstępów i zapobiegać nowym zmianom. W artykule podpowiadamy, jak dobrać olej przeciw rozstępom oraz kiedy lepszym wyborem będzie krem, masło lub maść - w zależności od objawów i etapu rozstępów.

Rozstępy - dlaczego powstają i czemu etap ma znaczenie?

Rozstępy powstają wskutek mechanicznego rozciągania skóry. Gdy włókna kolagenowe i elastynowe są osłabione lub nie nadążają z adaptacją, tworzą się wrzecionowate pasma. Na elastyczność skóry i jej zdolność do rozciągania wpływa wiele czynników, w tym genetyka, hormony i tempo zmian masy ciała.

Możemy wyróżnić dwa etapy powstawania rozstępów:

• faza zapalna: to początkowy etap, gdy w skórze trwa aktywny proces uszkadzania włókien kolagenu i elastyny. Rozstępy są czerwone lub różowe, lekko wypukłe i swędzą. W tej fazie skóra najlepiej reaguje na pielęgnację i jej potencjał do regeneracji jest największy,
• faza zanikowa: w tym etapie dochodzi do utrwalenia się rozstępów jako blizn. Stan zapalny wygasa. Rozstępy bledną i stają się białe lub perłowe, lekko zapadnięte i niewrażliwe. Pielęgnacja wiele już nie zmieni, może jedynie trochę poprawić wygląd rozstępów i uelastycznić skórę.

Najpierw oceń „objawy” i potrzeby skóry - od tego zależy wybór produktu

Wybór kosmetyków na rozstępy jest duży. Aby znaleźć właściwy produkt na rozstępy, warto wziąć pod uwagę następujące kwestie:

• Czy rozstępy są świeże i skóra jest podrażniona lub swędząca? - Szukaj produktów ze składnikami łagodzącymi oraz posiadającymi właściwości regenerujące (np. z pantenolem, witaminą E).

• Czy skóra jest bardzo sucha i ściągnięta? - Postaw na intensywne nawilżenie i odbudowę bariery lipidowej.

• Czy to okolice brzucha, piersi, ud czy pośladków? - Skóra w różnych partiach ciała różni się wrażliwością i ma specyficzne potrzeby, dlatego dopasuj pielęgnację do miejsca, w którym pojawiają się rozstępy.

• Czy występuje skłonność do zapychania porów i zapalenia mieszków włosowych po ciężkich formułach? - Unikaj bardzo tłustych formuł i postaw na lżejsze, szybciej się wchłaniające.

• Czy pielęgnacja ma być „na szybko” czy pod masaż? -  Jeśli zależy Ci na czasie, wybierz łatwe w aplikacji lekkie formuły. Jeżeli priorytetem jest masaż, dobierz produkty, które dadzą lepszy poślizg.

Olej, krem, masło, balsam, maść - co wybrać i kiedy?

W zależności od objawów trzeba dobrać inną formę preparatu na rozstępy, ponieważ każda z nich działa nieco inaczej i odpowiada na inne potrzeby skóry.

• Oleje i olejki na rozstępy: są najlepsze, gdy priorytetem jest poślizg do masażu. Doskonale zmniejszają tarcie i poprawiają komfort skóry suchej, silnie ją natłuszczając. Potrzebują jednak więcej czasu na wchłonięcie.

• Kremy i balsamy: najwłaściwsze gdy liczy się przede wszystkim wygoda w stosowaniu i szybkie wchłanianie produktu, co jest ważne zwłaszcza rano, aby nie czekać długo z ubieraniem się. Takie produkty zapewnią również lekkie nawilżenie i będą dobre do codziennej rutyny.

• Masła: sprawdzą się przy bardzo suchej, szorstkiej skórze i przyjemnie ją otulą. Bywają jednak zbyt ciężkie dla skóry skłonnej do zapychania porów lub powstawania grudek po okluzji.

• Maści: mogą być stosowane doraźnie przy silnym przesuszeniu i naruszonej barierze np. po drapaniu i otarciach. Nie zawsze komfortowe, szczególnie w upały i przy skłonności do zapychania.

Forma preparatu ma pasować do stanu skóry, pory dnia i tolerancji - aby była komfortowa i wygodna do regularnego używania.

Jak czytać skład olejku na rozstępy - co ma sens, a co jest tylko „ładną etykietą”?

Warto nauczyć się czytać skład olejków przeciw rozstępom, aby wybrać jak najskuteczniejszy produkt. Zamiast kierować się obietnicą z etykiety, dobrze jest zwracać uwagę na skład INCI, ponieważ to on pozwala ocenić, co naprawdę zawiera olejek i czy odpowie na potrzeby skóry. 

Baza olejowa i profil kwasów tłuszczowych

Baza olejowa i profil kwasów tłuszczowych mają kluczowe znaczenie, ponieważ to one decydują o tym, jak olej działa, jak jest tolerowany i czy poprawia elastyczność skóry.

Bazą olejową są główne oleje znajdujące się na początku składu INCI. Odpowiadają one za natłuszczenie i odżywienie bariery skórnej. Każdy olej posiada również swoje unikalne właściwości - np. wspiera regenerację, działa przeciwzapalnie, chroni przed wolnymi rodnikami.

Profil kwasów tłuszczowych mówi o składzie oleju, czyli określa proporcje poszczególnych kwasów tłuszczowych, jakie wchodzą w jego skład. W olejach mogą występować następujące grupy kwasów tłuszczowych:

• kwasy wielonienasycone (czyli cenne kwasy omega-6 i omega-3, np. kwas linolowy, kwas alfa-linolenowy) - nawilżają, nie pozostawiając tłustej warstwy. Regenerują naskórek i działają przeciwzapalnie,
• kwasy jednonienasycone (np. kwas oleinowy) - natłuszczają, zmiękczają i wygładzają skórę, a także nadają jej większą elastyczność,
• kwasy nasycone (np. kwas stearynowy, kwas palmitynowy) - tworzą na skórze silną warstwę ochronną (okluzję), która chroni przed utratą wody.

Profil kwasów tłuszczowych decyduje o stopniu natłuszczenia skóry i szybkości wchłaniania oleju. Na tej podstawie wyróżniamy:

• oleje schnące - zwane też suchymi olejami. Zawierają dużo kwasów wielonienasyconych. Szybko się wchłaniają i nie zostawiają na skórze tłustej warstwy. Będą świetne dla skóry tłustej i mieszanej, gdyż nie zapychają porów. Przykłady: olej z pestek winogron, olej lniany, olej z czarnuszki, olej z dzikiej róży, 
• oleje półschnące - zawierają w swoim składzie od 20 do 49% wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Wchłaniają się umiarkowanie, zostawiając na skórze lekką warstwę. Idealne do skóry normalnej i mieszanej. Zapewniają dobre nawilżenie, ale bez obciążania skóry. Doskonałe do codziennego masażu ciała, gdyż zapewniają dobry poślizg. Przykłady: olej ze słodkich migdałów, olej arganowy, olej sezamowy, olej z pestek moreli, olej tamanu,
• oleje nieschnące - mają mało kwasów wielonienasyconych (mniej niż 20%), a przeważają w nich kwasy jednonienasycone i nasycone. Wolno się wchłaniają i zostawiają na skórze tłusty film. Mogą być komedogenne (zapychające). Najlepiej sprawdzają się na skórze bardzo suchej i szorstkiej, potrzebującej intensywnego nawilżenia oraz okluzji. Przykłady: olej z awokado, olej kokosowy, olejek makadamia.

Składniki wspierające barierę i nawilżenie

Naturalne olejki często są łączone z innymi składnikami, które wspierają barierę ochronną skóry oraz poprawiają jej nawilżenie. Możemy wyróżnić trzy grupy takich składników:

• humektanty - przyciągają wodę i utrzymują ją w naskórku. Przykłady: gliceryna, kwas hialuronowy, aloes,
• emolienty - natłuszczają skórę oraz wypełniają przestrzenie między komórkami naskórka, nadając skórze miękkość oraz elastyczność. Przykłady: olej migdałowy, skwalan, masło shea,
• składniki okluzyjne - tworzą na powierzchni skóry film, który blokuje ucieczkę wody. Przykłady: parafina, wazelina, lanolina, wosk pszczeli.

W praktyce często te składniki występują obok siebie w jednym produkcie. Jeśli jednak szukamy lżejszego olejku, postawmy na ten, który obok olejów schnących zawiera humektanty. Dodatek emolientów i składników okluzyjnych sprawia, że olejek jest tłustszy i cięższy. Taki produkt będzie odpowiedni dla skóry suchej i podrażnionej.

Składniki „na sprężystość” i komfort

Korzystne będą również składniki ujędrniające skórę. Sprawiają one, że skóra jest elastyczna i miękka, co chroni jej włókna przed przeciążeniem i zmniejsza ryzyko nowych rozstępów. Do takich składników należą:

• witamina C - bierze udział w produkcji kolagenu i jako antyoksydant chroni istniejące włókna kolagenowe przed działaniem wolnych rodników,
• witamina E - poprawia barierę lipidową i działa regenerująco. Jest także silnym przeciwutleniaczem, który skórę przed przedwczesnym starzeniem,
• retinol (witamina A) - wspiera regenerację komórek i poprawia elastyczność skóry, dzięki czemu rozstępy mogą się stać mniej widoczne,
• olejek migdałowy - dostarcza naturalnych antyoksydantów - witamin A i E oraz fitosteroli, dzięki czemu chroni skórę przed wolnymi rodnikami. Działa też uelastyczniająco i nawilżająco,
• ekstrakty roślinne, np. ekstrakt z wąkroty azjatyckiej - wykazuje właściwości antyoksydacyjne, regenerujące i ujędrniające.

Dla zapewnienia skórze komfortu, w olejku mogą się dodatkowo znaleźć składniki kojące - np. pantenol, alantoina, bisabolol. Łagodzą one uczucie swędzenia i ściągnięcia skóry.

Zapach, olejki eteryczne i alergeny

Jeśli olejek ma być stosowany na skórę reaktywną, na okolice piersi lub przez kobiety w ciąży, zaleca się stosowanie formuł bezzapachowych. Zapachy i olejki eteryczne to jedne z najczęstszych substancji drażniących i uczulających. Najbezpieczniejszym wyborem przy skórze wrażliwej, rozstępach we wrażliwych okolicach i w okresie ciąży będą więc olejki pozbawione takich dodatków.

Jak dobrać olej do etapu rozstępów (świeże vs utrwalone)?

W zależności od etapu rozstępów skóra ma różne potrzeby, dlatego warto świadomie sięgnąć po odpowiedni olejek.

• Świeże rozstępy: na tym etapie można aktywnie walczyć z rozstępami, wybierając olejek, który wspiera naturalne mechanizmy odnowy skóry, wzmacnia jej barierę hydrolipidową oraz dba o codzienny komfort. W takim produkcie warto szukać bogatszych olejów, emolientów, antyoksydantów i składników kojących świąd. Regularne natłuszczanie w połączeniu z delikatnym masażem zmniejsza widoczność rozstępów.

• Utrwalone rozstępy: olejek nie cofnie już istniejących rozstępów, szczególnie jeśli są stare. Warto stosować go dla poprawy jakości skóry. Jego skład powinien wspierać jej nawilżenie, elastyczność i regenerację. Przy systematycznym stosowaniu olejek sprawi, że skóra będzie gładsza, bardziej elastyczna i nawilżona. Może też trochę złagodzić widoczność blizn i je zmiękczyć, jednak ich nie usunie.

Jak stosować olej na rozstępy, żeby to miało sens?

Aby mieć jak najwięcej korzyści z olejku na rozstępy, warto zwrócić uwagę również na sposób stosowania. Olejek sprawdzi się najlepiej, gdy będzie aplikowany od razu po kąpieli na lekko wilgotną skórę raz lub dwa razy dziennie. Powinien być nakładany w ilości kilku kropel na wybrany obszar (np. brzuch). Ma pokryć skórę tak, aby była lekko błyszcząca, ale nie ociekająca olejem. Zbyt duża ilość oleju spowoduje problemy z wchłanianiem.

Podczas aplikacji warto masować skórę, poświęcając 2-5 minut na każdy obszar. Należy wykonywać okrężne ruchy, przesuwając się w kierunku serca. Masaż powinien być delikatny, a nie na siłę i nie powinien sprawiać bólu.

I wreszcie, ważne jest regularne stosowanie olejku. Powinien być wykorzystywany w codziennej pielęgnacji przez co najmniej 8-12 tygodni, aby dało się ocenić, czy skóra jest spokojniejsza, bardziej miękka i elastyczniejsza. 

Czego unikać (najczęstsze błędy)?

Osoby z problemem rozstępów powinny uważać na błędy pielęgnacyjne, które zamiast przynieść im poprawę stanu skóry, mogą doprowadzić do podrażnień i innych komplikacji.

Przede wszystkim należy unikać agresywnie działających preparatów. Nie zapominajmy, że rozstępy to w zasadzie rany w skórze właściwej, które potrzebują się zagoić. Mocne peelingi czy rozgrzewające preparaty zwiększą tylko stan zapalny skóry i wywołają nieprzyjemne uczucie pieczenia, natomiast nie pomogą w usuwaniu rozstępów.

Jeśli skóra jest skłonna do grudek i krostek, lepiej unikać stosowania zbyt ciężkich produktów. Masła oraz nałożone grubą warstwą oleje sprzyjają zapychaniu porów i mogą spowodować zapalenie mieszków włosowych. 

Nie pomaga także chaos w pielęgnacji. Zmienianie produktów co kilka dni nie daje skórze szansy się uspokoić i skorzystać z dobroczynnych składników danego kosmetyku. Trudno jest potem ocenić, co faktycznie pomaga skórze a co może jej szkodzić. Dlatego należy trzymać się jednego produktu i stosować go przez minimum 8-12 tygodni, aby można było uczciwie ocenić jego działanie.

Kiedy pielęgnacja to za mało?

Standardowa pielęgnacja olejkiem do ciała przestaje wystarczać, jeśli pojawia się silny świąd i stan zapalny, a na skórze występują pęknięcia, nadżerki lub zmiany budzące wątpliwości diagnostyczne. Są to objawy, które powinien ocenić dermatolog.

Przyszłe mamy często starają się zapobiegać rozstępom w ciąży i nierzadko już w pierwszym trymestrze wdrażają różne działania profilaktyczne. Warto pamiętać, że choć istnieją kremy przeciw rozstępom dla kobiet w ciąży, to skóra w tym szczególnym okresie jest wyjątkowo wrażliwa. W razie podrażnień, uczuleń czy wątpliwości, co stosować na rozstępy w ciąży czy połogu, najbezpieczniej jest skonsultować się z dermatologiem lub ginekologiem. 

FAQ 

1. Czy olej na rozstępy jest lepszy niż krem?
   
   Wszystko zależy od potrzeb skóry. Oleje silniej nawilżają i są idealne do masażu, natomiast kremy lepiej się wchłaniają i często mają bogatszy skład.

2. Co wybrać na świeże, czerwone rozstępy?
   
   Gdy rozstępy są świeże, warto sięgnąć po produkt, który wzmocni nawilżenie skóry i poprawi jej komfort. Dobrze, gdyby zawierał składniki poprawiające sprężystość skóry oraz komponenty kojące swędzenie. Wtedy skóra z rozstępami będzie mniej napięta i będzie miała lepsze warunki do regeneracji.

3. Co na rozstępy białe i utrwalone?
   
   Warto mieć świadomość, że żaden produkt nie usunie utrwalonych rozstępów. Kremy mogą jedynie nawilżyć i wygładzić skórę, przez co rozstępy optycznie będą wydawać się mniejsze. Jeśli zależy nam na bardziej spektakularnych efektach, to można rozważyć zabiegi medycyny estetycznej.

4. Czy masaż naprawdę ma znaczenie?
   
   Tak, masaż niesie kilka korzyści dla skóry i w pewnym stopniu poprawia jej strukturę, zwłaszcza w przypadku świeżych rozstępów. Masaż stymuluje mikrokrążenie, wspomaga procesy regeneracyjne oraz sprawia, że skóra staje się bardziej sprężysta i miękka. Może zatem realnie wpływać na widoczność rozstępów i zapobiegać powstawaniu nowych.

5. Jak często stosować olej i kiedy ocenić efekty pielęgnacji?
   
   Olej warto stosować przynajmniej raz dziennie. Efekty można ocenić po około 8-12 tygodniach regularnej pielęgnacji.

6. Czy produkty zapachowe są OK przy wrażliwej skórze?
   
   Mogą być problematyczne, ponieważ substancje zapachowe są główną przyczyną podrażnień i uczuleń. Dlatego przy wrażliwej skórze nie zaleca się produktów zapachowych.

7. Czy można łączyć olej i krem (warstwowanie)?
   
   Tak, oba kosmetyki można łączyć, co jest korzystne szczególnie przy suchej skórze. Najpierw należy nałożyć krem, a na niego olejek. Krem dostarcza skórze nawilżenia, a olej tworzy warstwę zapobiegającą utracie wilgoci.